Op de grens

Op de grens

Voor het zevende keer organiseren we onze Theory U Experience. Dit jaar hebben we ons programma op een aantal punten gewijzigd en een tweedaagse Groepsdynamica toegevoegd. Groepsdynamica & Onderwijs, Groepsdynamica & Leiderschap, daar zijn we eigenlijk doorlopend mee bezig. Toch hebben we dit gek genoeg niet eerder onderdeel gemaakt van ons programma.

Binnen onze Theory U Experience werken we met collega’s lateraal uit de organisatie. Ik heb het voorrecht gehad om met ruim 40 collega’s in twee tweedaagsen te mogen werken met de essentie van groepsdynamica. Het was bijzonder.

Het was niet bijzonder omdat het gedachtengoed nieuw was. Het was bijzonder om twee dagen te werken met de principes van groepsdynamica met collega’s vanuit onze organisatie. Iedereen zet bij aanvang zijn functie uit en gaat als gelijkwaardig mens aan de slag. Hoe mooi zou het zijn als we dat elke dag in onze organisaties kunnen doen?

En vervolgens met de groep de fasen van groepsontwikkeling stap voor stap door. Als in een vertraagde film. Eerst werken aan het belang van “welkom” en “veiligheid”. De bewustwording dat we hier dagelijks (te) weinig aandacht aan besteden is altijd weer confronterend. We zijn vaak al vele stappen verder in ons handelen en vergeten de basis die het met elkaar werken echt nodig heeft. Elke keer weer de confrontatie dat wij als onderwijsmensen vooruit willen en erg bevlogen zijn door de inhoud. Juist dat houdt ons weg van een gezond groepsproces.

Een belangrijk onderdeel is het werken met “de scriptcirkel”. Van welke scripts in ons gedrag kunnen we ons bewust worden? En van de effecten daarvan voor anderen en onszelf. Het verkennen van de oorsprong en het werken aan het doorbreken ervan. 

 

Hieronder een afbeelding van de scriptcirkel zoals gedefinieerd door Piet Weisfelt (Uit de geheimen van de groep-2005)

En wat altijd indruk maakt is het verkennen van grenzen. Ervaren wat je eigen grens is en die van een ander. Je bewust worden van wat het met je doet als mensen over jouw grens heengaan of als jij over de grens van de ander gaat. Dat boos worden daarbij hoort en gezond kan zijn en wat echte boosheid is. En dat de echte ontmoeting altijd op de grens plaatsvindt.

En wanneer we als groep bewust een aantal belangrijke principes toepassen ontstaat er progressie in de groep en ervaren we wat het potentieel van een groep kan zijn. Voor groepsleden en vooral ook de leider van de groep.. De kroon op twee dagen hard werken.

Terugkijken op een mooie training en ervaring die perfect past in het gedachtengoed van onze Theory U Experience geeft een goed gevoel. Maar het gevoel dat overheerst is dat het werken met groepsdynamica echt van belang is om een organisatie goed te laten functioneren.

We sporen dagelijks medewerkers aan om de manier van werken te innoveren, om de ruimte die we geven te benutten, meer initiatieven te ontplooien, verantwoordelijkheid te nemen en vooral ook zelf te sturen. Dat is belangrijk en moeten we vooral blijven doen. Kennis van en ervaring met groepsdynamische processen is eigenlijk een randvoorwaarde om de ontwikkeling van de organisatie daadwerkelijk verder te brengen.

De meeste innovaties in de wijze van werken zijn vaak een volgende fase in de ontwikkeling van een groep of team. Niet iets nieuws of iets anders. En dat vraagt om bewustwording hiervan. Periodiek tijd nemen om actief aan de slag te gaan met de principes van groepsdynamica loont en is de investering meer dan waard. Met als gevolg dat we weer een stapje verder komen in het verwezenlijken van onze dromen.

Route 66 “Bestemming Bereikt”

Route 66 “Bestemming Bereikt”

In 2012 zijn we gestart met een vijfdaags programma dat we “Theory U Experience” hebben genoemd. In vijf dagen gaan we stap voor stap de U door. Aan het einde heeft elke deelnemer zijn eigen prototype – in termen van Theory U – in de wereld gezet. Op dag 6 – 5 maanden later – blikken we terug en brengen we de prototypes weer een stap verder.

Het is elke keer weer ongelofelijk bijzonder om zo’n traject met circa zestig collega’s te doorlopen. Het heeft veel diepgang, altijd weer bijzondere ervaringen, is vaak confronterend en bovenal mooi om dit met collega’s in een veilige setting te doen. Het streelt je ego… Maar in Theory U draait het juist om het loslaten van je ego…. Ruim een jaar geleden organiseerden wij een alumnibijeenkomst voor deelnemers aan onze Theory Experience.

Annemiek Streng maakt vanaf de eerste lichting bijzondere films over de vijfdaagse, primair voor de deelnemers zelf. Voor deze alumnibijeenkomst had Annemiek een compilatie gemaakt van de ervaringen van deelnemers. Storytelling op beeld die we “live” hebben verrijkt met storytelling van deelnemers. Toen werd ons duidelijk dat deelnemers heel graag hun verhaal willen vertellen.

Dus voorbij ons ego hebben we gevraagd wie zijn of haar verhaal wilde vertellen. Dat leverde veel respons op en was de basis voor ons boek. In het boek – van collega’s voor collega’s – staan de verhalen centraal. De essentie van die verhalen is dat er een individuele bestemming manifest geworden is en deze bestemming vaak bereikt is. Ontzettend gaaf dat we dit zo hebben kunnen maken.

De verhalen van deelnemers – en collega’s – bevestigen eens te meer dat het werken met principes van Theory U een meerwaarde heeft. Uiteindelijk tellen de resultaten en we zien dat het werken met deze principes ons als organisatie ook een stap verder brengt.

Ondertussen gaan we door met onze “Theory U Experience” en ontluikt ook “the next step” voor het eigenaarschap en betrokkenheid in onze organisatie. Onze bestemming is nog lang niet bereikt…. We zijn onderweg naar “alle teams een Superschool in 2020”. De kans dat we dat gaan bereiken is vrij groot…..

Het gaat om Aandacht

Het gaat om Aandacht

Werken met principes van Theory U is vaak inspirerend. De elementen van vertraging, echte dialoog en bewustwording van wat je zelf te doen hebt geven energie en inspiratie. Onze Theory U Experience sluiten we af met concrete prototypes waarmee een ieder aan de slag gaat. Maar dan moet je het ook echt in de praktijk gaan doen. Dat is niet altijd even makkelijk en vraagt om aandacht en vasthoudendheid. Onze aanpak kent ook een “revival” waarin we een half jaar na het in de wereld zetten van de prototypes terugblikken op de ontwikkeling van die prototypes. Wij zijn altijd erg nieuwsgierig naar wat er gelukt is en wat niet. Of hoe prototypes geëvolueerd zijn? Zelden houdt een prototype zijn originele vorm. Reflecteren op je prototypes is niet altijd even inspirerend. Als iets minder gelukt is, is dat soms zelf ronduit frustrerend. Onze laatste revival stond in het teken van “wisselende contacten”. Met een groep van 30 mensen hebben we gedurende één dag zoveel mogelijk verschillende dialoogvormen met een zo groot mogelijke diversiteit aan dialoogpartners gevoerd. Zo hebben we de collectieve wijsheid optimaal benut. Na een persoonlijk ontmoeting hebben we de beelden van het vijfdaagse traject met elkaar gedeeld. Zo ontstond de energie die er ook was aan het einde van het traject. De eerste vorm, een “Indian Talkingstick” dialoog, had als focus meer zicht te krijgen op de prototypes. Wat was het, wat is het, hoe voelt het? Vervolgens hebben we in een andere samenstelling verkend wat onze prototypes zijn, met wie we hieraan werken en wat ons hoogste potentieel is bij het realiseren van ons prototype. Of zoals Otto Scharmer zegt: “(..)Wie ben ik en wat is mijn taak?” Op dit punt word je je vaak ook weer bewust van wat je te overwinnen hebt om je prototype verder te brengen. Het verkennen van “die beren op de weg” helpt te ontsluiten wat jouw “waagstuk” is. Wat weerhoud je nu echt? Een dag lang met wisselende contacten en “U-dialogen” betekent veel aandacht voor jou, aandacht voor je vraagstukken, aandacht voor wat je zelf te doen hebt. Met veel feedback, tips en inspiratie brengen we onze prototypes weer een stap verder… De essenties van onze dialogen zijn gevisualiseerd door Frank Los zoals in de hyperlinks te zien. Met als toegift een wijze les over de nul.

Theory U Experience II

Theory U Experience II

In het najaar van 2013 startte de tweede editie van Theory U Experience II. Een vijfdaagse ontdekkingstocht voor medewerkers van het ROC van Amsterdam, het ROC van Flevoland en het Voortgezet Onderwijs van Amsterdam. Het traject is onderdeel van de veranderbeweging Route 66 en staat open voor alle medewerkers.

Deelname is vrijwillig, echter niet vrijblijvend. Elke deelnemer heeft bij de start zijn of haar eigen vraagstuk benoemd waarin in de vijfdaagse actief wordt gewerkt. Deelnemers verdelen zich over een aantal “Action Learning Groups”. Deze groepen vormen zich op basis van de thema’s van de vraagstukken en maximaal verschillend in termen van de “Archetypen van Jung”. Dit optimaliseert het werken met Action Learning

De kern van het programma is anders denken, anders ervaren en anders doen. Om dat te kunnen realiseren is het belangrijk om uit de hectiek van alledag te stappen en te vertragen. Tijdens het programma is daar veel aandacht voor en gebruiken we elementen uit Theory U als basis voor werkvormen en methodieken.

De aanpak en werkvormen zijn niet alledaags en roept weleens vragen op. In de praktijk blijkt het effect groot, niet alleen voor de deelnemers zelf, maar juist ook voor de organisatie. Wij ervaren dat kleine veranderingen van vele individuen bijdragen aan grotere veranderingen in onze organisaties.

Van de tweede editie is een documentaire gemaakt die meer inzicht geeft in de aanpak en de effecten,. We zijn er trots op!

Met z’n allen in beweging

Met z’n allen in beweging

Op vrijdag 19 en zaterdag 20 april hebben we het slotakkoord beleefd van onze vijfdaagse “Theory U Experience”. De laatste twee dagen stonden in het teken van delen van ervaringen en inzichten en actief aan de slag met concrete acties en prototypes. Vrijdagmorgen heeft Erik Mandersloot een sessie voor de gehele groep verzorgd. Dit werd ervaren als een prachtige mix van betekenisvolle ervaringen en meer inzicht in Theory U.

In de middag zijn we gestart met het delen van de (onderzoeks)ervaringen van de deelnemers. Aan het begin van de avond zijn we gestart met het laten uitkristalliseren van wat er binnen de groep is ontstaan. Op zaterdag zijn we meer concreet aan de slag gegaan met het maken van concrete prototypes. Als slot heeft iedere Action Learning Group en ieder individueel zijn eigen prototype met de groep gedeeld.

Het was indrukwekkend te ervaren hoeveel energie en ambitie en energie er binnen deze groep collega’s is om zich in te zetten de organisatie en het onderwijs voor onze studenten. Die ervaring bevestigt dat het heel goed mogelijk is om tot de top 5 te gaan behoren!

Tijdens de tweedaagse waren Frank Los en Annemiek Streng te gast in de groep om de essentie van onze prototypes en de dingen die een ieder gaat doen in onze organisatie, vast te leggen. Het visuele verslag van Frank vind je hier. Aan de film(s) wordt gewerkt.

Theory U Experience, deel 2

Theory U Experience, deel 2

Dinsdag 12 februari hebben we deel 2 van onze Theory U Experience beleefd. Helaas zorgde de griep ervoor dat we met iets minder dan 66 deelnemers waren. Ditmaal was de bijeenkomst op Conferentiecentrum Drakenburg, midden in de Baarnsche bossen.

Voor deze tweede dag hebben we een programma samengesteld waarin ervaren centraal stond. De start bestond uit een 14-tal “pitches” van de gevormde Action Learning Groups over het vraagstuk waar elke groep aan werkt. Het was bijzonder om te zien met hoeveel passie en energie de groepen aan de slag zijn.

Er waren drie ervaringssessies waar alle deelnemers zich over verdeelden. Judy de Graaff verzorgde een sessie waarin we ervaring konden opdoen met systemisch werken. Systemisch werken biedt een helder en concrete inzicht in de onderliggende dynamiek van de samenwerking. De deelnemers hebben hun onbewuste sociale cognitie en de potentie hiervan ervaren in opstellingen. Een ervaring die past bij de fases van sensing en presencing.

“Wat is jouw verhaal” luidde de tweede ervaringssessie die werd verzorgd door Jacolijne Coops. In deze sessie stond reflectie op de vraag “Wanneer had jij het gevoel dat het leven jou wat wilde vertellen” centraal. Door het vertellen en terughoren van je eigen verhaal vanuit diverse gezichtspunten ontstaat een bredere – universele – context.

De derde ervaringssessie werd verzorgd door Tim Colijn. De essentie van deze  sessie was het ervaren van je eigen oordeel en “the voice of judgement”. Vanuit een reflectie op ieders eigen oordeel werd verkend wat de deelnemers hier zelf aan kunnen doen.

Vanuit de ervaringssessies is binnen de Action Learning Groups gewerkt aan de verdieping en verrijking van de eigen vraagstukken. Zo zetten we weer een stap naar het vervolg. Op weg naar deel 3 van onze Theory U Experience is ieder deelnemer uitgenodigd op onderzoek uit te gaan. Gaan kijken bij andere organisaties en bedrijven die succesvol zijn kan vaak helpen bij het oplossen van het eigen vraagstuk en ontzettend inspirerend zijn. Otto Scharmer beschrijft de verschillende fasen van de “U” ook in termen van “(..) in contact te komen met ons ware zelf. ‘Presencing’, ‘to Sense and bring in the present one’s highest future potential’.” Wij nodigen alle deelnemers uit het hoogst haalbare toekomstige potentieel waar te nemen en in het nu te realiseren. Op naar het vervolg!